Fikir Nedir? Fikir, Başta Benim İçin En Güzel Soruydu, Sonra Gidip Kayboldum!
Herkesin bildiği bir şey var, o da “Fikir nedir?” sorusunun aslında çok kolay bir soru gibi görünse de, aslında biraz kafa karıştırıcı olduğudur. Yani, düşündükçe daha çok “Haa, bu da olabilir” diyorsunuz. Yani, ben bir İzmirli olarak hep “Fikir nedir?” sorusunu böyle rahatça cevaplayabilecek kadar zekiyim sanıyordum. Ama gel gör ki, bir akşam kafamda “fikir nedir?” diye sorarken, beynim, “Bunu tam olarak açıklamak çok zor” dedi ve beni bir şekilde terk etti. Neyse, bu yazıyı yazarken çok fazla zaman kaybetmedim, çünkü sonunda bir fikir buldum.
Ama önce… bu soru, bana sorulduğunda genellikle ne oluyor biliyor musunuz? İşte size benim gözümden bir cevaplama anı:
Ben: “Fikir nedir diye mi soruyorsun? Hadi ya, ben sana gösteririm!”
İç Ses: “Sana neyi gösteriyorsun? Şu an bile bir fikrin yok, dur bakalım.”
Ben: “Oğlum, gerçekten fikrim yok ya! Ne düşünmeliyim ki?”
İç Ses: “Gel işte yaz, düşünmeden bir şeyler uydururuz zaten.”
İşte tam da böyle bir durumda, sizlere de diyorum ki: Fikir nedir? Çok basit, değil mi? Ama değil. Çünkü “fikir”, düşünce dünyasında bir kaybolan, bir bulanık olgu gibi bir şey. Hadi gelin, birlikte “fikir”i netleştirelim, hem eğlenerek hem de kafa patlatarak!
Fikir Nedir? Tam Olarak Ne Oluyor?
Daha önce düşünmediyseniz, fikir basitçe ne demek diye soracak olsanız, cevabım çok kısa olurdu: “Aklımıza gelen bir düşünce.” Ama o kadar basit değil. Aslında düşününce, fikir bir şekilde başlıyor, gelişiyor ve sonra bitiyor… Ya da birini buluyorsunuz, bir iki dakika sonra unutuveriyorsunuz. Nasıl bir yaratık bu fikir?
Bazen, gece yatağımda gözlerimi kapatıp, “Vallahi çok süper bir fikir buldum, sabah hemen yazmalıyım” diye düşünüyorum. Ama sabah kalktığımda, “Yahu neyi buldum ki? Hangi fikir bu?” diyorum. O kadar kafamda netleşiyor ki, “Yok, bu kesinlikle bir fikir değildi, ben uykusuzluktan kafayı sıyırdım!” İşte o an, fikirlerin kaybolan hali beni bulmuş olur.
Ama tabii, “Fikir nedir?” diye sorarsak, çok daha fazla açabiliriz. Kısacası fikir, düşüncenin bir formudur ve genellikle bir problem çözme, bir proje geliştirme ya da bir durumu daha iyi anlamaya çalışma çabasıyla çıkar. Bu durum bazen de o kadar spontan olur ki, bir anda aklımıza gelir ve bizde bir “Eureka!” anı yaratır.
Fikir Nerede Bulunur?
Fikirlerin nerelerde bulunduğunu öğrenmek, aslında bir yazar olarak çok kritik. Çünkü yazarlar genellikle çok sık “Fikir nedir?” sorusuyla karşılaşıyorlar. Bunu, herkes bir kenara bırakıp, oturup rahatça düşünsün diye değil, yazarken ne zaman doğru fikri bulacağımı bilmediğim için söyleyeyim. Yani, bir fikir, bir insanın kafasında o kadar hızlı gelir ki, onun nerede olduğunu anlayana kadar zaman geçer. Bunu, iş yerinde yaşadığım şu şekilde anlatabilirim:
Bir gün ofisteki arkadaşım Caner’le birlikte yeni bir proje fikri üzerinde konuşuyorduk. Caner bir anda “Ağlayacak gibi oldum, bu fikir çok iyi!” dedi. Ben de “Yani neyi buldun ki?” diye sorunca, Caner yine gözleri parlayarak, “Eee, şey, yani bu fikri buldum ama şu an unutmak üzereyim” dedi.
İçimden “İyi de, ne bu fikir? Ne düşünüyorsun?” diye geçirdim, ama arkadaşım Caner tam olarak ne dediğini bile bilmiyordu. Fikir gelip gitmişti! İşte fikir, böyle bir şey. Yani gerçekten zor bir arkadaş. Bir var, bir yok!
Fikirlerin kaybolmasından bahsetmişken, şunu da söylemek gerek: Fikir bazen bir an gelir ve sonra kaybolur. Ama bazen o kaybolan fikir, sonradan gün yüzüne çıkar ve ah işte bu! dersiniz. Ya da, fikirlerin bazen sizi beklediğini ve tıpkı yanlış evraklarla kısıtlanmış bir evrakçının gözlerinden kaybolmuş olduğunu fark edersiniz.
Fikir Nasıl Bulunur? (Gerçekten Buldum!)
Biraz önce fikirlerin kaybolduğundan bahsettik ya, peki bu fikirler nasıl bulunur? Gerçekten merak ediyorum. Çünkü bazen düşündükçe buluyorum, bazen de başka birisinin anlatırken söylediği bir cümleyle aniden buluyorum. Ya da bazen, bir dondurmacının önünde beklerken, sadece dondurmanın tadını düşünerek bir “çok iyi bir fikir bulmuş gibi” hissediyorum.
Tabii, biraz daha gerçekçi düşünmek gerekirse, fikir bulma süreci aslında biraz daha karmaşık. Özellikle, bir şey üzerinde derinlemesine düşündüğünüzde fikirlerin çıkması daha mümkün hale geliyor. Yani şu an bir fikir yazısı yazıyorum ama bir yandan da ne yazacağımı düşünerek yazıyorum, anlıyor musunuz?
Hatta bazen, yaratıcı fikirler bulabilmek için birkaç öneri yapalım:
Fikir Günlüğü Tutun: Her gün bir sayfa yazmak, başımıza gelen olayları yazarak, fikirlerin birikmesine yardımcı olabilir. Ama tabii unutmayın, bazen “Bir dondurma fikri” yazmak, hayatı değiştiriyor.
Yeni Şeyler Deneyin: Fikirler bazen sadece farklı deneyimlerle gelir. Yeni yerler görmek, yeni insanlarla tanışmak ya da sıradışı bir şey yapmak fikirlerin kapısını aralayabilir. O yüzden, “Ya bir dakika, yeni bir fikir bulmam lazım!” demek yerine, yeni bir şeyler deneyin.
Fikir Nedir? Sonunda Bir Yanıt: “Fikir, Hayatın Kendisidir!”
Fikirlerin ne olduğunu anlamak için çok derinlere inmemiz gerekebilir. Bazen fikirler derin düşüncelerle gelir, bazen de aklımıza bir anda yerleşirler. Ama bir şey kesin: Fikir, hayatın kendisidir.
Evet, gerçekten! Çünkü, her gün karşılaştığımız küçük anlar, içinden çıkamadığımız durumlar ve aklımızda bir türlü unutamadığımız anlar fikirlerin doğmasına zemin hazırlar. Bazen bir film sahnesi, bazen bir kahve dükkanında yaptığınız sohbet, bazen de kaybolan bir fikir — her şey, sonunda size bir şey öğretir.
O yüzden, fikir nedir diye soran kişiye en iyi cevabı şu şekilde verebilirim: “Fikir, sabahları yataktan kalkmak için bulduğumuz bir bahanedir.”
Biraz klişe oldu, ama ne yapalım? Fikirlerin kaybolduğu bir dünyada, bazen buna ihtiyacımız olur. Fikir bulmak istiyorsanız, ne yapın? Gidin, bir kafeye oturun, kahvenizi yudumlayın, o sırada aklınıza bir şey gelir, yazın ve başınızı iki elimizin arasına alarak ne düşündüğünüzü sorun. O fikir, belki işte orada…