Gunlukkiralikdaireler sayfamızı ziyaret ettiğiniz için teşekkürler. “Kitap uzunluğu ne ile ölçülür” hakkındaki düşüncelerinizi bizimle paylaşın!
Kitap Uzunluğu Ne ile Ölçülür? Kayseri’de Bir Gecenin İçinden
Soğuk bir akşamın içine sıkışan düşünceler
Kayseri’de akşamlar her zaman biraz erken çöküyor. Güneş çekilirken sokakların rengi de değişiyor; sanki şehir bir anda daha ağır, daha suskun bir hale bürünüyor. Ben o gün yine defterimle oturmuş, masamın köşesindeki lambanın titrek ışığında yazı yazıyordum. 25 yaşındayım ve kendimi en iyi kelimelerle anlatabiliyorum. Bazen konuşurken bile cümlelerim eksik kalıyor ama yazarken öyle olmuyor. Yazarken içimden geçen her şey bir şekilde yerini buluyor.
O akşam içimde garip bir sıkışma vardı. Sebebini tam olarak bilmiyordum ama tahmin ediyordum. İnsan bazen neden üzüldüğünü bilmeden de üzülür ya, işte öyle bir şeydi. Defterin sayfalarını çevirirken aklıma tek bir soru takıldı: Kitap uzunluğu ne ile ölçülür?
Bu soruyu ilk kez düşünmüyordum ama o an daha ağır gelmişti. Çünkü elimde hem incecik bir şiir kitabı hem de kalın bir roman vardı. İkisi de aynı dünyaya ait gibi duruyordu ama aralarında uçurum kadar fark vardı. Birinin sayfaları hızla bitiyor, diğeri günlerce sürüyordu. Ama hangisi daha uzundu? Hangisi daha derindi?
Eski sahafın kokusu ve yarım kalmış hikâyeler
Ertesi gün, Kayseri’de küçük bir sahafa gittim. Orası benim kaçış yerimdi. Rafların arasındaki o eski kitap kokusu, sanki zamanın kendisiyle karışmış gibiydi. Kapıyı açtığım anda o koku yüzüme çarptı; toz, kâğıt ve unutulmuş hikâyelerin karışımı.
Sahafın sahibi beni tanıyordu. Her gelişimde aynı sessiz selamlaşmayı yapardık. O gün biraz dalgındım, bunu fark ettiğini hissettim ama sormadı. Belki de bazı soruların sorulmadan anlaşılması gerektiğini biliyordu.
Rafların arasında dolaşırken parmaklarım kitap sırtlarına dokunuyordu. Her biri başka bir hayatın kapısıydı. Bir romanı elime aldım, kalın, ağır ve iddialıydı. Sonra yanına bir şiir kitabı düştü; ince, neredeyse kırılacak kadar narin.
İkisini yan yana tuttuğumda içimde aynı soru yeniden yükseldi: Kitap uzunluğu ne ile ölçülür?
Sayfa sayısıyla mı? Yazının ağırlığıyla mı? Yoksa insanın içinde bıraktığı izlerle mi?
O an içimde bir şey kırıldı. Çünkü fark ettim ki bazı kitaplar bitmiyor. Kapandığında bile devam ediyor.
Bir dostun sesi ve yarım kalmış bir sohbet
Sahafın köşesinde eski bir arkadaşımı gördüm. Üniversiteden bir arkadaştı, edebiyat bölümünde okumuştu. Onu uzun zamandır görmemiştim. Yanına oturduğumda yüzünde tanıdık bir yorgunluk vardı.
Konuşmaya başladık. Kitaplardan, yazmaktan, hayattan…
Bir ara ona aynı soruyu sordum. Elimde tuttuğum iki kitabı göstererek:
“Bunlardan hangisi daha uzun sence?”
Gülümsedi ama hemen cevap vermedi. Bir süre kitaplara baktı. Sonra yavaşça konuştu:
“Uzunluk dediğin şey sayfa değil. İnsan içinde ne kadar kalıyorsa orası.”
Bu cümle beni sarstı. Çünkü basit görünüyordu ama içi ağırdı. O an fark ettim ki bazı cevaplar insanı rahatlatmaz, daha da düşündürür.
O konuşmadan sonra içimdeki boşluk büyüdü. Çünkü ben yıllardır her şeyi ölçülebilir sanıyordum. Zamanı, sevgiyi, acıyı… Belki de kitapları bile.
Defter sayfalarında kaybolan bir gençlik
Eve döndüğümde defterimi açtım. Kayseri’nin o sessiz akşamı camdan içeri süzülüyordu. Sokaktan geçen arabaların sesi bile uzak geliyordu.
Yazmaya başladım ama bu kez farklıydı. Sanki yazdığım şey bir hikâye değil de kendi iç sesimdi.
“Bazı kitaplar çok kısa ama insanın içini yıllarca bırakmıyor,” diye yazdım.
Sonra durdum.
Çünkü kendi hayatımı düşündüm.
Ben de bazen kısa anlarda uzun duygular yaşamıştım. Bir bakış, bir vedalaşma, yarım kalmış bir cümle… Hepsi sayfalara sığmayacak kadar büyüktü ama dışarıdan bakınca belki de çok basitti.
İşte o an anladım ki kitap uzunluğu ne ile ölçülür? sorusu aslında sadece kitaplarla ilgili değildi. İnsanla da ilgiliydi. Yaşananlarla, hissedilenlerle ilgiliydi.
Bir tren yolculuğunun içinde büyüyen düşünceler
Bir hafta sonra Ankara’ya giden bir trene bindim. Pencere kenarına oturdum ve Kayseri yavaş yavaş geride kaldı. Şehir küçülürken içimdeki düşünceler büyüyordu.
Yanımda yine kitaplar vardı. Ama bu kez onları okumuyordum. Sadece bakıyordum.
Tren ilerledikçe aklıma çocukluğum geldi. O zamanlar kitapları sayfa sayısına göre seçerdim. Kalın olanlar gözümü korkuturdu. İnce olanlar ise daha güvenli gelirdi. Ama şimdi anlıyordum ki korktuğum şey kitapların kalınlığı değilmiş. İçimdeki sabırsızlıkmış.
Pencereden dışarı bakarken kendime şunu söyledim:
“Belki de uzunluk, ne kadar dayanabildiğimizle ilgilidir.”
Bu düşünce beni hem huzursuz etti hem de garip bir şekilde rahatlattı. Çünkü bazı şeyler gerçekten ölçülemiyordu ve bu bir eksiklik değil, bir gerçekti.
Geriye kalan duygular ve içimde büyüyen sessizlik
Ankara’da birkaç gün kaldıktan sonra geri döndüm. Kayseri’ye indiğimde hava daha soğuktu. Şehir beni aynı sessizlikle karşıladı.
O gece yine defterimi açtım ama bu kez yazmak kolay değildi. Kelimeler ağır geliyordu.
Çünkü artık şunu biliyordum: bazı soruların cevabı yoktu. Ya da varsa bile tek bir cevabı yoktu.
Kitap uzunluğu ne ile ölçülür?
Sayfayla mı, zamanla mı, yoksa insanın içinde bıraktığı boşlukla mı?
Defterin sayfasına uzun uzun baktım. Sonra sadece şunu yazdım:
“Bazı kitaplar kısa sürer ama insanın içini yıllarca anlatır. Bazılarıysa kalındır ama içimizde tek bir iz bile bırakmaz.”
Bu cümleyi yazdıktan sonra bir süre defteri kapatamadım.
Çünkü aslında konuştuğum şey kitaplar değildi.
Benim hayatımdı.
Sonuçsuz bir sorunun içindeki gerçek
Benzer Bir Yazı: Kitap telifi ne kadardır ?
O günden sonra sahafa tekrar gittim. Aynı kitapları tekrar elime aldım. Ama bu kez farklıydım. Artık sayfalara bakmıyordum.
Bir kitabı açtığımda içimde bıraktığı sessizliğe bakıyordum.
Çünkü artık biliyordum ki bazı şeyler ölçülmez. Ne cetvelle ne zamanla ne de kelimelerle…
Kitaplar da öyleydi. İnsanlar da. Anılar da.
Ve belki de en çok, içimizde kalan duygular öyleydi.
O gün sahafın kapısından çıkarken içimde hafif bir şey vardı. Belki de ilk kez bir sorunun cevabını bulmadan onunla yaşamayı öğrenmiştim.